Skip to content
Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto adjust screen size Increase font size Decrease font size Default font size

Πολυχώρος Δήμου Λιδωρικίου

Αρχική arrow Παρουσίαση Περιοχής arrow Λιδωρίκι - Ιστορία
Λιδωρίκι - Ιστορία Εκτύπωση E-mail

Για την προέλευση του τοπωνυμίου Λιδωρίκι έχουν γραφεί διάφορες εκδοχές. Ο Καθηγητής Ιωάννης Βογιατζίδης (1958) γράφει: «Το Λιδωρίκι είναι Δωρικής επιβίωσις, ακριβέστερο δε Λιμοδωρικής επιβίωσις εις την Ρούμελην (δηλαδή οι Αρχαίοι Δωριείς του Παρνασσού ελίμωτον λόγω της αφορίας της γης των). Γλωσσικώς ο σχηματισμός είναι ομαλός, διότι δια της Βυζαντινής καταλήξεως -ικιος εσχηματίσθη το επίθετον Λιμοδωρίκιος και δ’ ανομοίωσιν έγινε Λιδωρίκιος - Λιδωρίκιον - Λιδωρίκι».
Το Λιδωρίκι

Οι πρώτοι, ιστορικά τεκμηριωμένα, κάτοικοι της περιοχής ήταν οι Δωριείς.
Πλήθος αρχαία φρούρια και οικισμοί (στο Λιδωρίκι, το Λευκαδίτι, τον Κονιακό, το Μαλανδρίνο, την Αμυγδαλιά κ.α.) αποτελούν τις αποδείξεις.
Η Αμυγδαλιά

Οι επόμενες εκατονταετίες αποτελούν αλυσίδα ηρωικής αντίστασης των Λιδωρικιωτών στους διάφορους εισβολείς - κατακτητές του ελληνικού χώρου. Αντίσταση κατά των Γαλατών, των Σλάβων, των Φράγκων, των Καταλανών, των Βενετσιάνων..
Κατά την Τουρκοκρατία η περιοχή γέννησε και άνδρωσε πολλούς επώνυμους και ανώνυμους «αρματωλούς και κλέφτες».

Στα δύσβατα βουνά της κρύφτηκαν και πολλές αντιστασιακές ομάδες που δυσκόλεψαν τους Γερμανούς κατακτητές στην πρόσφατη ιστορία, και σε αρκετά μέρη της έγιναν κρίσιμες μάχες (όπως στις Καρούτες κ.α.).

Το Σεπτέμβριο του 1944 οι Γερμανοί καίνε το Λιδωρίκι.
Αμέσως μετά το κάψιμο του χωριού, η κοινότητα Λιδωρικίου με έγγραφο του τότε προέδρου της κάνει έκκληση για βοήθεια.

Στο έγγραφο αναφέρονται τα εξής:

«Οι Γερμανοί στην άγρια μανία τους να καταστρέψουν όλα τα μέρη της Ελλάδας που στάθηκαν ορμητήριο της λευτεριάς της κι εμπόδιο στις κινήσεις των στρατευμάτων τους, συγκέντρωσαν υπέρτερες δυνάμεις και εφοδιασμένοι με βαρύ οπλισμό, επιχείρησαν καθ’όλον τον μήνα Αύγουστο να εισβάλουν στη Δωρίδα και κυρίως στη θρυλική πρωτεύουσα της επαρχίας, το Λιδωρίκι.
Οι κάτοικοι υπεράσπισαν σπιθαμή προς σπιθαμή το έδαφος. Πάνω στα βουνά της Γκιώνας συνήφθησαν μάχες και εγράφησαν ηρωισμοί ασύγκριτοι. Οι Καρούτες υπήρξαν ο τάφος της Μεραρχίας ELDELWEISS. Άνω από χίλιους υπολογίζονται οι αιχμάλωτοι, οι νεκροί και τραυματία της επιχειρήσεως αυτής των Γερμανών. Την 23ην Αυγούστου οι κάτοικοι αφού εξήντλησαν τα πολεμοφόδια των αναγκάσθηκαν να συμπτυχθούν εντεύθεν του Λιδωρικίου. Επί δύο μερόνυχτα έβαλαν ακατάπαυστα με το πυροβολικό τους οι Γερμανοί μη τολμώντας να μπουν στο Λιδωρίκι. Τέλος την 30 προς την 31 Αυγούστου, μπήκαν και επεδόθησαν αμέσως στη φωτιά και στην καταστροφή. Τ’ άγρια στίφη των Γερμανών με λύσσα και μανία πρωτοφανή ξεχύθηκαν στο απαίσιο έργο τους και τα ωραία κτίρια του Λιδωρικίου, πολύχρονος κόπος και ιδρώτας εκπατρισμού εις Αμερικήν ως επί το πλείστον, νοικοκυριά εκατό χρόνων κατέρρευσαν. Τίποτα δεν έμεινε όρθιο. Δεν εσεβάσθησαν ούτε ιερό ούτε όσιο . Ο Μητροπολιτικός ναός της Ζωοδόχου Πηγής έγινε παρανάλωμα κι αυτός της κακούργου πνοής των βεβήλων. Τρεις γέροντες και δύο γριές που δεν μπόρεσαν να μετακινηθούν εκατακρεουργήθησαν κατά τον πλέον ωμό και απαίσιο τρόπο. Ξεκοιλιάστηκαν και παραμορφώθηκαν με αμέτρητους λογχισμούς. Εσπευσμένα μετά τον εμπρησμό του Λιδωρικίου οι Γερμανοί υπεχώρησαν προς ΄Αμφισσα ενοχλούμενοι συνεχώς. Σήμερα η Δωρίδα είναι πάλι λεύτερη.
Η συμφορά όμως η οποία συνετελέσθη είναι αφάνταστος. Το Λιδωρίκι κατεστράφη εξ’ολοκλήρου: 320 σπίτια, 169 αχυρώνες απετεφρώθησαν, η Καρούτα εκάηκε για τέταρτη φορά, στη Σκαλούλα έκαψαν 25 σπίτια, στο Μαλανδρίνο 2 σπίτια και λεηλασία τρομακτική. Δυόμιση χιλιάδες κόσμος μένει άστεγος, γυμνός, ελεεινός, τρισάθλιος. Η εικόνα που περιγράφουμε είναι ωχρά μόνο απεικόνιση της πραγματικότητας.
Η ώρα της λευτεριάς έφτασε σ’ όλο τον κόσμο. Το χιτλερικό τέρας κάτω από το βάρος των ανομιών και κακουργημάτων του δεχόμενον από παντού τα ανηλεή κτυπήματα των συμμαχικών στρατών συσπειρώνεται σφαδάζον για να εκπνεύσει στο άντρο εις το οποίο ξεκίνησε προ πενταετίας για να βυθίσει τον κόσμο στη συμφορά και στο πένθος. Αι πληγές τις οποίες άνοιξε στο διάβα του είναι χαώδεις.
Ο πολύς κόσμος θα βρει με βήμα γοργό τον ειρηνικό του δρόμο και με την ευλογία της εργασίας του θα συμπληρώσει τα κενά των φθορών και καταστροφών του πολέμου.
Δυστυχώς στη Δωρίδα δεν πέρασε απλώς πόλεμος, πέρασε σίφουνας από κείνους που ξεριζώνει δέντρα, πέρασε οδοστρωτήρας από κείνους που συντρίβει τα πάντα.
Πέρασε φωτιά και σίδερο καυτό που τα πάντα κατέστρεψε, τα πάντα ερήμωσε.
Μέσ’ στα ερείπια που υψώνονται σήμερα σαν σκελετοί φαντασμάτων τριγυρνά ο πληθυσμός άστεγος και ρακένδυτος , ξυπόλυτος , πεινασμένος, εξαντλημένος, άρρωστος, έμφοβος, περιδεής μπρος στο χειμώνα που συρίζων του δείχνει τα δόντια του χάρου.
Με σφιγμένη από τον πόνο καρδιά απευθύνομε έκκληση προς όλα τα αδέρφια μας τους Δωριείς παντού όπου κι αν βρίσκονται. Γνωρίζουμε την συμπόνια των, αισθανόμαστε τη φριχτή αγωνία που συνέχει τις καρδιές των που επί τόσα χρόνια τώρα ο αποκλεισμός μας και τα δεινά μας φέρνει τους λογισμούς των πλησίον μας νοερούς μάρτυρας της δυστυχίας μας. Τρόφιμα, ρουχισμός φάρμακα, στέγη, είναι οι πιο άμεσες ανάγκες μας.
Ήταν της μοίρας μας γραφτό τη στιγμή που οι καμπάνες σημαίνουν χαρμόσυνους ήχους και ο κόσμος όλος δίδει τον ασπασμόν της χαράς και της ελπίδας μεταξύ του ημείς να υψώνουμε με δακρύβρεκτα μάτια τη φωνή μας σε αγωνιώδεις εκκλήσεις οίκτου και βοήθειας».


Ο Πρόεδρος της Κοινότητας
Λιδωρικίου